Wat gebeurt er écht achter de voordeur?
Vanuit mijn rol als raadslid namens Heerenveen Lokaal kom ik regelmatig in gesprek met inwoners, familieleden en professionals die betrokken zijn bij begeleid en beschermd wonen. In die gesprekken hoor ik steeds vaker dat de kwaliteit van ondersteuning en de aanwezigheid van zorg per locatie sterk kunnen verschillen. Ook merk ik dat mensen soms niet goed weten waar ze terecht kunnen wanneer er zorgen zijn. Dat baart mij zorgen, omdat het gaat om kwetsbare inwoners die afhankelijk zijn van een veilige woonomgeving en betrouwbare begeleiding. Op basis van deze signalen vind ik het belangrijk dat we als gemeente scherp zicht houden op wat er daadwerkelijk gebeurt achter de voordeur van deze voorzieningen. Niet alleen op papier, maar vooral in de dagelijkse praktijk.
Wat mij daarbij opvalt, is dat er in de praktijk veel onduidelijkheid bestaat over hoe toezicht en controle op locaties precies plaatsvinden. Bewoners en familieleden geven aan dat zij niet altijd weten wanneer of hoe vaak de gemeente of het SDF langskomt, en dat deze bezoeken per aanbieder lijken te verschillen. Ook lijkt er tijdens controles niet altijd structureel aandacht te zijn voor bredere kwaliteitsaspecten zoals veiligheid, hygiëne, leefklimaat en privacy, terwijl juist deze elementen bepalend zijn voor een veilige en stabiele woonomgeving. Daarnaast hoor ik dat sommige aanbieders geen rondleiding toestaan of slechts beperkt toegang geven, wat vragen oproept over transparantie en over de mogelijkheden van de gemeente om goed zicht te houden op de feitelijke situatie.
Ook rondom de personele bezetting komen signalen binnen die zorgen baren. Medewerkers en cliënten geven aan dat de bezetting in de praktijk niet altijd overeenkomt met wat er in plannen of contracten staat. De werkdruk is soms hoog en de ondersteuning sluit niet altijd aan bij de behoeften van bewoners. Daarbij wordt op sommige locaties veel gebruikgemaakt van inhuurpersoneel, wat gevolgen heeft voor de continuïteit, de stabiliteit van teams en de kwaliteit van zorg. De feitelijke aanwezigheid van medewerkers overdag en ’s nachts blijkt bovendien sterk te verschillen per aanbieder, waardoor de mate van toezicht en begeleiding niet overal gelijkwaardig is.
Ook over de 24/7 zorgvoorziening komen signalen binnen die vragen oproepen. Op meerdere locaties blijkt de nachtbezetting beperkt te zijn tot een slaapdienst, terwijl bewoners juist ’s nachts onrust, angst of hulpvragen kunnen hebben. Dat roept twijfels op of deze vorm van nachtzorg voldoende aansluit bij de ondersteuningsbehoeften. Bij ambulant beschermd wonen is bovendien onduidelijk hoe snel aanbieders ’s nachts moeten reageren wanneer cliënten contact zoeken, en bewoners ervaren dat de responstijden wisselend zijn en niet altijd worden gemonitord.
Tot slot valt op dat de informatiepositie van meitinkers niet altijd volledig lijkt te zijn. Zij blijken niet altijd op de hoogte van situaties waarin mogelijk sprake is van ontoereikende ondersteuning of onveiligheid op locaties, waardoor signalen soms vertraagd of versnipperd binnenkomen. Wanneer meitinkers wél signalen ontvangen, is niet altijd duidelijk welke stappen worden gezet en hoe deze worden opgevolgd richting aanbieder of gemeente. Meldingen van onveiligheid, overlast of onvoldoende begeleiding worden bovendien niet overal systematisch geregistreerd, waardoor cliënten en verwijzers soms geen terugkoppeling krijgen over wat er met hun zorgen gebeurt.
Jeltsje van der Schaar raadslid voor Heerenveen Lokaal
